Gửi mọi người bài chia sẻ "Lâu đài cát" của Nguyễn Hồng Thuận.
Bài viết cố gắng trình bày ngắn gọn hết sức có thể, nên khi đọc khuyến khích mọi người cầm theo bản nhạc để tiện việc theo dõi.
Phân tích "Lâu đài cát" của Nguyễn Hồng Thuận
Bài hát "Lâu đài cát" được tác giả Nguyễn Hồng Thuận viết dựa trên tâm sự của một đôi trai gái yêu nhau, nhưng có lẽ đang giận nhau, hoặc tạm thời chia tay nhau. Vì là một lời tự sự, nên bài hát sử dụng giọng thứ, vốn mang tính chất trầm buồn làm tinh thần chính cho cả bài, đồng thời người nghe cũng dễ bị cái da diết ấy làm bồi hồi ngay từ những câu chữ đầu tiên.
Đoạn đầu của bài "Đêm dài nhớ người, nước mắt ơi sao rơi hoài", ta thấy được đoạn mở đầu này dường như đang khắc họa một sự da diết, nhớ mong của một người con gái đang thao thức vì mối tình của mình. Vì âm V của cung la thứ mang tính chất mạnh mẻ và lại rơi vào chữ "dài" lại là một tính từ chỉ chất lượng, khiến cho tính chất của buổi đêm đó đã dài nay lại càng dài hơn.
Bên cạnh đó, chuổi âm I, II, III ("đêm", "nhớ", và "nước" trong "nước mắt") xen kẻ những âm V bên dưới, làm dòng nhạc cứ dập dìu, mỗi khi hạ xuống thì lần sau lại cuộn lên cao hơn, và cứ thế, cung bậc cảm xúc mỗi lúc một tăng dần và đỉnh điểm của những xúc cảm ấy là giọt nước mặt rơi xuống vì nhớ thương không nguôi.
Kết thúc ô nhạc thứ 2 và một âm III (Mi), đầu ô nhạc thứ 4 lại là một âm VI(Fa) như là một lời bổ sung, cũng cố lại cho "Đêm dài", vì tính chất IV và VI là median và sub median nằm trong nhóm "T" nên "Giấc mơ" bây giờ đang là "sản phẩm" là sự bổ sung hoàn chỉnh của của chính "Đêm dài nhớ người" (La), bên cạnh đó, việc sử dụng cung La thứ hòa âm làm nốt Fa và Sol (thăng lên 1/2 cung) làm cho cảm giác hút về La hơn khiến cho cảm thấy có 1 sự thiếu dứt khoát trong câu chữ, cảm giác giống như có 1 chút luyến tiếc nào đó từ cô gái ấy.
Ở đoạn 2, từ ô nhạc 4 đến ô nhạc 8, cấu trúc cũng tương tự nên sẽ lướt qua bớt phần này để tránh làm cho bài quá dài, chỉ duy nhất một điểm ở đoạn này là khúc " dưới bờ / cát ta trao bao câu thề" là phần đó có phần gượng âm, do chiết từ "bờ" và "cát" ra khiến cho lời nhạc cấu trúc thì vẫn như cũ nhưng ý nhạc thì không bằng đoạn đầu, vì đầu ô 2 thì là một chủ thể là "nước mắt" mà qua ô 6 thì lại là "cát" và "ta".
Dừng lại việc phân tích về tính chất của các âm, chúng ta sẽ cùng xem qua phần "màu" trong cách diễn đạt ở đoạn kế của tác giả.
"Lâu đài cát mơ hồ, vỡ khi chiều buông, còn mình ta mãi đứng trong theo, còn thương ai nhớ ai...." Thoạt nghe từ ô nhạc 9, cho ta cảm giác như có sự nối tiếp với đoạn trước, vẫn là cung la thứ, thế nhưng đến "còn thương ai nhớ ai" thì màu sắc có phần sáng hơn, gợi nên một cảm giác có một sự chuyển biến nhẹ trong cảm xúc của cô gái cũng như người nghe có phần bớt tha thiết hơn 1 chút so với những đoạn đầu. Sự tương phản ở đây có thể không cao nhưng nó là chất xúc tác để khiến người nghe không "ngủ quên" trong cảm xúc quá buồn của nhân vật, đồng thời ngay sau đó "Dã tràng mãi se bờ"lại quay về đúng như ban đầu là giọng thứ để chuẩn bị qua phần cao trào là điệp khúc.
"Hứa làm gì để gió xô đi,... "Điệp khúc có phần tươi sáng hơn, mạnh mẽ hơn, cảm giác phần này cho ta thấy giống như phần ở ô nhạc 12 nhưng đến đầu ô nhạc 20 thì cảm giác như lắng lại xuống một chút, ở phần Điệp khúc này, màu sắc âm thanh thay đổi linh hoạt, khiến cho cao trào của bài hát ngày càng được nâng cao hơn, cao hơn nữa, cho đến khi kết thúc cũng chính là lúc bắt đầu (âm chủ của cung la thứ). Nghĩa là sau khi vất vả chiến đấu nội tâm bên trong mình cùng những hoài niệm và những sự nuối tiếc, cô gái lại quay về với chính bản thân mình, và phải chăng, chỉ có bản thân cô mới quyết định được kết thúc hay tiếp tục mà thôi.
Toàn bộ bài "Lâu đài cát" xét về cảm xúc, cũng như ngữ nghĩa cho ta có cảm giác như là một vòng luẩn quẩn giữa thực và hư, giữa một chút nuối tiếc, vừa muốn vứt bỏ, vừa muốn ôm ấp, giữ lại. Việc giải quyết cao trào ở bài này thì thường là đưa về nhóm "T" (VI - I - III) cũng không có gì quá phá cách, song việc xen kẻ màu sắc trưởng thứ làm cho bài bớt nhàm chán cũng như tăng thêm phần sinh động cho bài hát.
Bài phân tích trên được viết từ những kiến thức nhạc lý về hòa âm, cấu trúc trong âm nhạc kèm với những cảm nhận cá nhân về bài hát. Có thể không trùng với tâm trạng thực của tác giả bài hát, nên đây chỉ là bài phân tích mang tính chất chia sẻ trong lớp nhạc.
Để biết thêm nhiều về bài hát này, hoặc có thể hiểu và phân tích được bất kỳ bài hát nào, bạn có thể đăng ký tham gia lớp KEN. Tham gia lớp KEN, bạn sẽ trải nghiệm nhiều nhạc cụ và kiến thức âm nhạc hữu ích, và thực tế.
Hãy truy cập Facebook KEN Class hoặc trang web VinhKen.com để biết thêm chi tiết!
No comments:
Post a Comment